Korelasyona Uğramak Ne Anlama Gelir?
“Korelasyona uğramak ne anlama gelir” konusu son dönemde oldukça merak ediliyor. Biz de sizler için detaylı bir içerik hazırladık.
İzmir’de yaşıyorsan bazı kelimeler vardır ki, ilk duyduğunda ya “bu kesin matematikle ilgili” dersin ya da “bunu biri bana açıklasa da içim rahat etse” moduna girersin. “Korelasyona uğramak ne anlama gelir?” tam olarak o kelimelerden biri. İlk duyduğumda ben de kahvemi yanlış yöne içip “bu ne ya, aşk mı bu, ekonomi mi, yoksa arkadaş grubunun yeni laf sokma yöntemi mi?” diye düşünmüştüm.
Sonra anladım ki mesele sadece sayılar değil, hayatın kendisiymiş. Ama tabii bunu anlamak için önce biraz kafayı yemek gerekiyor, o ayrı.
Korelasyon dediğin şey aslında hayatın gizli dedikodu ağı
Korelasyon, en basit haliyle iki şeyin birbirine “bir şekilde bağlı gibi davranması” durumu. Ama bunu akademik cümlelerle anlatmak çok sıkıcı. O yüzden İzmir usulü düşünelim:
Sabah işe geç kalıyorsun → kahve dökülüyor → trafik kilit → patron ters bakıyor.
Şimdi burada kim kimin sebebi? Kahve mi suçu? Alarm mı? Yoksa evren mi?
İşte burada devreye “korelasyona uğramak” giriyor.
Korelasyona uğramak ne anlama gelir? diye soran birine en dürüst cevap şu olabilir:
“İki şeyin aynı anda olup sanki birbirini etkiliyormuş gibi davranması ama senin bunun gerçek mi tesadüf mü olduğunu asla tam çözememen.”
Ben buna “hayatın senaryo yazarıyla dalga geçtiği anlar” diyorum.
Bir İzmir sabahı ve korelasyonun dramatik yükselişi
Geçen gün Alsancak’ta kahve almaya çıktım. Hava güzel, ben iyi hissediyorum. Dedim ki:
“Kanka bugün kesin verimli bir gün olacak.”
Sonra ne oldu biliyor musun?
Telefonum düştü → ekran çatladı → bankadan mesaj geldi → “hesabınızda şüpheli işlem” → ben kaldım mı kaldım.
Şimdi burada bir korelasyon var gibi değil mi?
Telefon düşmesi → kötü gün başlangıcı.
Ama aslında hiçbir bağlantı yok. Ya da var mı? İşte sorun burada.
İç sesim:
“Abi bak bu kesin bir işaret.”
Ben:
“Ne işareti ya, telefonun yer çekimiyle problemi var sadece.”
İç ses:
“Yok yok, evren sana bir şey anlatıyor.”
Ben:
“Evrenin işi gücü yok bana mesaj mı atıyor?”
İşte korelasyona uğramak biraz böyle bir zihinsel Twitter trendi gibi. Her şeyi birbirine bağlama çabası.
İnsan beyni: Korelasyon üretim fabrikası
İnsan beyni boş durmayı sevmez. Hele İzmir sıcağında hiç sevmez. Bir şeyler üretmesi lazım.
Mesela:
Pazartesi işe geç kaldın
Patron surat astı
Akşam tost yanık geldi
Beyin hemen bağlar:
“Bu gün uğursuz.”
Hayır kardeşim, bu gün değil, senin zaman yönetimin sıkıntılı.
Ama işte korelasyona uğramak ne anlama gelir sorusunun psikolojik tarafı burada başlıyor:
Beyin, olayları anlamlandırmak için sahte bağlantılar kuruyor.
Buna bazen “ben zaten biliyordum” hissi de eşlik ediyor ki o daha tehlikeli.
Korelasyon mu, paranoya mı? İnce çizgi
Arkadaş ortamında bu konu açılınca genelde şu olur:
— “Abi geçen ne oldu biliyor musun? Tişörtümü giydim, o gün kesin kötü geçti.”
— “Kardeşim o tişört 3 gündür üstündeydi zaten…”
Ama anlatan kişi ikna olmaz.
Çünkü korelasyona uğramak bazen gerçeklikten çok hislerle çalışır.
Bir gün ben de bunu fazla abarttım.
Market fişi aldım, fişe baktım:
“Domates → 24 TL”
İç ses:
“Domates pahalıysa hayat da pahalıdır.”
Ben:
“Ne alaka ya…”
Ama yine de içten içe “acaba?” diye düşünüyorsun. İşte tehlike burada.
Korelasyonun sosyal hayattaki komik halleri
Önerdiğimiz İçerik: Korelasyon önerilir ne demek tıpta ?
İlişkiler kısmı tam bir altın madeni.
Mesela:
Mesaja geç cevap → “beni sevmiyor”
Online ama yazmıyor → “kesin biri var”
Hikaye atmış ama sana yazmamış → “bitti bu iş”
Oysa gerçek:
“Telefonu şarjda unutmuş.”
Ama biz ne yapıyoruz?
Korelasyona uğruyoruz.
Yani tek bir davranışı alıp, bütün ilişkiyi çözüyoruz. Dedektif gibi değil, amatör dedektif gibi.
Arkadaş grubu korelasyon teorisi
Bizim arkadaş grubunda bir teori var:
“Kim cuma akşamı erken uyursa, cumartesi günü pişman olur.”
Buna gerçekten inanıyorlar.
Ben bir gün erken uyudum.
Ertesi gün hiçbir şey olmadı.
Ama grup mesajı geldi:
— “Kanka sen uyudun diye gece efsane geçti.”
İşte burada korelasyon değil, tamamen psikolojik baskı var ama anlatamıyorsun.
Korelasyona uğramak ne anlama gelir ve neden hep bize olur?
Çünkü insan kendini hikayenin merkezinde sanmayı seviyor. İzmir’de denize karşı otururken bile beynin şöyle diyor:
“Bu dalga kesin benim hayatımla ilgili bir metafor.”
Hayır değil. O sadece dalga.
Ama biz her şeyi kişiselleştiriyoruz.
Korelasyona uğramak ne anlama gelir sorusunun en dürüst cevabı şu olabilir:
Hayatın rastgeleliğini anlamlandırma çabasıdır.
Ama bunu kabul etmek yerine, biz bağlantı kurmayı seçiyoruz. Çünkü kaos daha korkutucu.
Ben, ben ve yine ben: Korelasyonun merkez üssü
Bir gün kendi kendime şunu fark ettim:
Eğer sabah müzik açıp dışarı çıkarsam → gün iyi geçiyor
Açmazsam → gün kötü geçiyor
Ve bir süre sonra şuna inanıyorsun:
“Müzik açmak kaderi etkiliyor.”
Hayır. Etmiyor.
Ama beyin bunu seviyor. Çünkü kontrol hissi veriyor.
İç ses:
“Bak gördün mü, playlist doğruydu.”
Ben:
“Hayır sadece bugün şanslıydık.”
İç ses:
“Sus, ben haklıyım.”
Korelasyon bağımlılığı: küçük işaret avcıları
İnsanlar artık küçük işaret avcısı gibi yaşıyor:
Kuş uçtu → anlam var
Kahve döküldü → işaret var
Saat 11:11 → evren mesaj gönderiyor
Bunu fark etmeden günün yarısını “yorum yaparak” geçiriyoruz.
Hatta bazen şöyle diyoruz:
“Bu kesin bir tesadüf olamaz.”
Oysa evrende en bol bulunan şey tesadüf.
Ama kabul etmek zor çünkü o zaman her şey biraz anlamsız oluyor. Ve bu korkutucu.
İzmir usulü final düşüncesi
Korelasyona uğramak bazen eğlenceli, bazen yorucu, bazen de insanın kendi kendine yazdığı bir dizi gibi.
Bir gün:
kahve dökülüyor
telefon düşüyor
biri mesaj atmıyor
Ve sen diyorsun ki:
“Bugün evren bana karşı.”
Ama ertesi gün:
güneş açıyor
kahve güzel
biri sana tatlı bir şey yazıyor
Ve bu sefer:
“Evren beni seviyor.”
Aslında evren aynı evren.
Biz sadece olaylara anlam yakıştırmayı seviyoruz.
Ve belki de en komik tarafı şu:
Korelasyona uğramak ne anlama gelir diye sormak bile, aslında hayatı biraz fazla ciddiye aldığımızı gösteriyor.
Ama İzmir’de yaşayıp da hayatı çok ciddiye almak zaten başlı başına ayrı bir korelasyon konusu.
Asrimoda olarak “Korelasyona uğramak ne anlama gelir” konusunda sizlere faydalı olabildiğimizi umuyoruz. Diğer içeriklerimizi de incelemeyi unutmayın!