Kategori: Makaleler

Değer: Latince Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Düşünme Toplumun içinde yaşarken fark ettiğimiz, bazen üstünde düşünmediğimiz ama her zaman var olan kavramlardan biri, “değer”dir. Bir insan olarak yaşadığımız her an, farkında olmasak da değerlerin şekillendirdiği bir dünyada hareket ederiz. Birey olarak sahip olduğumuz inançlar, değerler; sosyal çevremizle kurduğumuz ilişkiler, hatta içinde bulunduğumuz kültür bile büyük ölçüde değerlerin bir yansımasıdır. Peki, “değer” kelimesi Latince kökenli bir terim olarak ne anlama gelir ve toplumlarla, bireylerle ne tür bağlar kurar? Değerleri anlamadan, birey ve toplum arasındaki ilişkileri tam anlamıyla çözümleyebilir miyiz? Bu yazıda, “değer” kavramını sosyolojik bir bakış açısıyla…

Cemre Baysel Türk Mü? Kültürlerin Kimlik Oluşumu Üzerine Bir Antropolojik Bakış Kültürler, insanları sadece bir araya getiren değil, aynı zamanda onların kimliklerini şekillendiren, yaşam biçimlerini belirleyen derin yapılar sunar. İnsanlar, tarih boyunca kültürleriyle özdeşleşmiş, ritüelleri, sembolleri, ekonomik sistemleri ve akrabalık ilişkileri üzerinden dünyalarını inşa etmiştir. Bir kültür, toplumsal yapıdan bireysel kimliğe kadar her şeyin merkezine yerleşirken, kimlikler de sürekli bir evrim geçirir. Bu yazıda, Cemre Baysel gibi bir ünlünün kimlik oluşumunu, kültürlerin çeşitliliği ışığında ele alacağız. Cemre Baysel’in “Türk mü?” sorusu, hem toplumsal hem de kültürel açıdan derin bir tartışmayı başlatıyor. Bu soruya antropolojik bir gözle bakmak, kültürel göreliliği ve…

Göl Tipleri Nelerdir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Göl tipleri, doğada farklı su birikintileriyle karşımıza çıkan bir kavram olsa da, toplumsal hayatta da farklı anlamlar taşır. Bu yazıda, “göl tipleri nelerdir?” sorusunu sadece ekolojik bir bakış açısıyla değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de ele alacağım. Sokakta gördüğüm, toplu taşımada karşılaştığım, işyerinde gözlemlediğim sahnelerle bu konuda düşündüklerimi bir araya getirip, teoriyi günlük hayata nasıl bağladığımı anlatacağım. Göl Tipleri ve Toplumdaki Yansımaları Göl tipleri genellikle suyun durgun olduğu, hareketliliğin az olduğu yerler olarak tanımlanır. Ancak, toplumsal hayatta da bir durgunluk hali söz konusu olabilir. Mesela,…

Felsefenin Diğer Alanlarla İlişkisi Nedir? Felsefe, ne kadar derin ve abuk sabuk bir konu gibi görünse de, aslında hayatımızın her köşesine sızmış durumda. Felsefi düşüncelerin, sinemadan tarihe, psikolojiden edebiyata kadar hemen hemen her alanda izleri var. Ama şu soru kafanızı kurcalamıyor mu: “Felsefe, diğer alanlarla nasıl ilişkilendirilebilir?” İnanın, felsefe her yerde. Ama bu ilişki bazen öyle absürt bir hâle geliyor ki, bir kahve içerken bile “Ya aslında bu içtiğimiz kahve de bir felsefi sorgulama konusu olabilir mi?” diye düşündüğünüz oluyor. Şimdi sizlere, felsefenin gündelik hayatla nasıl iç içe geçtiğini biraz mizahi bir dille açıklamaya çalışacağım. Felsefe ve Sinema: “Beni Kurtarın,…

Düdüklüde Ayva Reçeli Kaç Dakikada Pişer? Reçel yapmak, özellikle Türk mutfağının vazgeçilmez geleneklerinden biri. Yani, kahvaltı sofralarının baş tacı olan o renkli kavanozlar, tüm günün başlangıcını neşelendiriyor. Ama bazen geleneksel yöntemlere biraz ara verip, modern mutfak gereçlerini kullanmak gerekiyor. Düdüklü tencere de işte tam bu noktada devreye giriyor. Düdüklüde ayva reçeli yapmayı hiç denediniz mi? Hem pratik hem de lezzetli bir alternatif sunuyor. Peki, düdüklüde ayva reçeli kaç dakikada pişer? Bu yazıda hem düdüklü tencereyle reçel yapma süresini keşfedecek, hem de dünyanın farklı yerlerindeki reçel kültürünü inceleyeceğiz. Ayva Reçelinin Tarihçesi ve Kültürel Yeri Ayva, hem Türk mutfağında hem de dünya…

Aristotle için Erdem Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarının ardındaki sebepleri anlamak, hep ilgi duyduğum bir konu olmuştur. Bazen bir kişinin hangi seçimleri yaptığı, neden bazı durumlarla başa çıkmakta zorlandığı ya da neyin onları mutlu ettiğini sorgularım. Bu soruları sormak, insan doğasının karmaşıklığına dair daha derin bir anlayış geliştirmeme yardımcı oluyor. Ve her ne kadar günümüzde psikoloji çok daha farklı kavramlar ve modeller üzerinden açıklamalar sunsa da, Aristoteles’in erdem anlayışı, insan davranışlarının temel taşlarından birini çözümlemeye yönelik oldukça ilginç bir bakış açısı sunuyor. Aristoteles için erdem, sadece bir ahlaki değer ya da toplumda kabul gören davranış biçimlerinden ibaret değildi;…

Siğile Sıkılan Gaz: Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Bir Ekonomistin Girişi Ekonomi, kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada seçim yapma sanatıdır. Her birey ve toplum, kendi bütçesini, zamanını ve enerjisini en verimli şekilde kullanma çabası içindedir. Seçimlerin sonuçları ise çoğu zaman tahmin edilmesi güç olsa da, toplumun genel refahını belirleyen önemli unsurlardır. Bugün ise, bazen komik bazen de şaşırtıcı olabilen bir kavram üzerine düşünmek istiyorum: “siğile sıkılan gaz.” Evet, doğru duydunuz. Belki de kulağa garip gelse de, bu kavramın ardında, hem bireysel kararlar hem de toplumsal düzeyde önemli ekonomik yansımalar bulunuyor. Siğile sıkılan gaz, bir anlamda ekonomi…

Giriş: Senkron Ayarla Ne Demek? Hayatın karmaşasında bazen her şeyin birbirine uymadığını hissedersiniz. Farklı sesler, farklı düşünceler, farklı hedefler… Birbirinden kopmuş ve uyumsuz gibi görünen bu unsurlar bir araya gelerek bir düzene girmiyor gibidir. Ancak bir anda bir şey olur: bir değişiklik, bir düzenleme, bir müdahale. Ve her şey senkronize olur. Her şey yerli yerine oturur. Peki, bu ‘senkron ayarla’ ne demek? Günümüzde bir takım teknolojik cihazlardan, sosyal ilişkilerimize kadar her şeyin uyum içinde olması gerektiğini söylüyoruz. Ancak, bu “senkronizasyon” sadece cihazlar ve makinelerle mi ilgili? Toplumsal yapıların, bireylerin kimliklerinin ve davranışlarının da senkronize olması gerekmez mi? Belki de bu…

Konumlandırma ve Farklılaştırma Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da, her gün binlerce insanın geçtiği sokaklarda, toplu taşımada ya da işyerlerinde gördüğümüz pek çok şey aslında birer toplumsal konumlandırma örneğidir. Bu terimler, genellikle pazarlama veya strateji gibi alanlarda kullanılsa da, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden bakıldığında çok daha derin anlamlar taşıyor. “Konumlandırma ve farklılaştırma nedir?” sorusunu, sadece ticari bir bakış açısıyla değil, insan ilişkilerinde, toplumda var olma biçimlerimizle ilgili olarak ele almak gerekiyor. Hadi bunu biraz daha açalım. Konumlandırma: Kimlikler ve Toplumsal Roller Konumlandırma, en basit haliyle, bir kişi veya grubun toplum içindeki yerini…

Katalizör Tepkime Verimini Etkiler Mi? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Gelecek hakkında düşünmek bazen heyecan verici, bazen de kaygı verici olabiliyor. Özellikle teknolojiyle iç içe bir yaşam sürerken, her yeni gelişme kendimi bir adım daha ileriye götürebileceğim bir fırsat gibi görünse de, bazen bu değişimlerin hızına yetişemeyeceğimizi de düşünüyorum. Bugün, çok daha teknik bir konuyu ele alacağım: Katalizör ve tepkime verimi. Ancak sadece bilimsel bir soruyu yanıtlamakla kalmayıp, bu sorunun 5-10 yıl sonra hayatımı, işimi, ilişkilerimi nasıl etkileyebileceğine dair düşüncelerimi paylaşacağım. Katalizör Tepkime Verimini Etkiler Mi? Temel Bilgiler İçimdeki mühendis sürekli olarak “Evet, kesinlikle etkiler!” diyor. Katalizörler, kimyasal reaksiyonlarda tepkime…